Deprecated: Methods with the same name as their class will not be constructors in a future version of PHP; plgContentJw_allvideos has a deprecated constructor in /var/www/html/plugins/content/jw_allvideos/jw_allvideos.php on line 18

 

 

Σε έναν τόπο, που η ιστορία σε μαγεύει και σε συναρπάζει, από τα προϊστορικά χρόνια μέχρι και σήμερα, ο επισκέπτης έχει τη δυνατότητα να δει από κοντά την πορεία της Πέλλας ακολουθώντας το δρόμο που χάραξαν όσοι διέμειναν εδώ με τα έργα που άφησαν πίσω.

Στα σπήλαια Λουτρακίου βρίσκουμε αποδείξεις από την εγκατάσταση των πρώτων κατοίκων του Νομού Πέλλας, όπως ενδιαφέρουσες βραχογραφίες και ευρήματα νεολιθικής εποχής τα οποία εκτίθενται στο Φυσι ο γραφικό - Λα ο γραφικό Μουσείο Αλμωπίας στο Λουτράκι.
Οι παλαιότεροι προϊστορικοί οικισμοί (αρχές τις 6ης χιλιετίας π.Χ.) εντοπίστηκαν στη θέση του Αξού, κοντά στα σημερινά Γιαννιτσά και, κοντά στη λίμνη της Άρνισσας, ο οικισμός της Δροσιάς. Εξέχουσας σημασίας είναι και οι οικισμοί της 5ης χιλιετίας π.Χ. που είχαν τη μορφή γήλοφου (Τούμπα), όπως εκείνοι των Αμπελιών, του Αρχοντικού και του Μανδάλου. Πλούσια ευρήματα κεραμικής τέχνης και νεολιθικά εργαλεία εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πέλλας.

Η αρχαία Πέλλα αποτελεί το σημαντικότερο αρχαιολογικό θησαυρό του Νομού. Ο βασιλιάς Αρχέλαος Α’ επέλεξε να μεταφέρει την πρωτεύουσα του Μακεδονικού Βασιλείου από τις Αιγές στην Πέλλα στα τέλη του 5ου αιώνα π.Χ. Η πόλη γνώρισε τη μεγαλύτερη ακμή της στα χρόνια των μεγάλων Μακεδόνων βασιλέων και σε όλη την ελληνιστική περίοδο. Η πολιτική της πρωτοκαθεδρία τερματίστηκε με την κατάληψή της από τους Ρωμαίους το 168 π.Χ., ενώ εγκαταλείφθηκε στις αρχές του 1ου αιώνα π.Χ. ύστερα από έναν καταστροφικό σεισμό. Οι ανασκαφές αποκάλυψαν μία μεγάλη, πλούσια πόλη με άριστη οργάνωση και αναπτυγμένα συστήματα ύδρευσης και αποχέτευσης.

Στα σπουδαιότερα αρχαιολογικά ευρήματα της περιοχής περιλαμβάνονται το Ανάκτορο, σε ένα λόφο βόρεια της πόλης, όπου γεννήθηκαν ο Φίλιππος και ο Μέγας Αλέξανδρος και απ’όπου διοικούνταν το Μακεδονικό κράτος, η Αγορά, στο κέντρο της αρχαίας πόλης, με πλήθος εργαστηρίων παραγωγής και καταστημάτων πώλησης προϊόντων κεραμικής, μεταλλικών αντικειμένων και οικιακών σκευών, τα Ιερά, όπως το Θεσμοφόριο, το Ιερό της Αφροδίτης και της Μητέρας των Θεών, και το Ιερό του Δάρρωνα, θεού θεραπευτή, και τέλος, τα ψηφιδωτά δάπεδα με εικόνες του Διόνυσου, του κυνηγιού του Λιονταριού, την απαγωγή της ωραίας Ελένης, την Αμαζονομαχία και το Κυνήγι του Ελαφιού.

Κατά μήκος των αρχαίων δρόμων στην Πέλλα και τα Γιαννιτσά μπορούμε να συναντήσουμε εκπληκτικά διατηρημένους Μακεδονικούς τάφους, διθάλαμους και μονοθάλαμους, που μας έδωσαν πολλές πληροφορίες για τον τρόπο ζωής και ταφής της εποχής. Ξεχωρίζουν, από τους διθάλαμους, ο τάφος Γ’ με την ιωνική πρόσοψη, ο τάφος Δ’ με τη δωρική πρόσοψη και ο τάφος ΣΤ’ με τις τρεις μαρμάρινες σαρκοφάγους
στην Πέλλα, καθώς και ο τάφος Μεσιανού Γιαννιτσών με τη δωρική πρόσοψη. Από τους μονοθάλαμους ο τάφος Β’ ο ασύλητος και ο τάφος Ε’ με τη δωρική πρόσοψη στην Πέλλα. Το Αρχαιολογικό Μουσείο της Πέλλας συγκεντρώνει τα σημαντικότερα αρχαιολογικά ευρήματα, όπως τα ψηφιδωτά δάπεδα, μία μαρμάρινη κεφαλή του Μ. Αλεξάνδρου, καθώς και πολλά ακόμα από τις ανασκαφές της πόλης και των νεκροταφείων της.

Εκτός από την ευρύτερη περιοχή της Πέλλας, σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αρχαία πόλη της Έδεσσας που ήταν οργανωμένη σε δύο επίπεδα, την Άνω Πόλη - Ακρόπολη, στη θέση της σημερινής πόλης, και την Κάτω Πόλη, στους πρόποδες του βράχου, που εκτεινόταν στην περιοχή του Λόγγου και φιλοξενούσε το κύριο μέρος του πληθυσμού μέχρι τα τέλη του 6ου μ.Χ. αι. Η μνημειακή της οχύρωση, η κεντρική είσοδος και ο δρόμος με τους μαρμάρινους κίονες, τα κτίρια και τις επιγραφές τους συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον των επισκεπτών.

Σύμφωνα με μία παράδοση της Πέλλας για την Αρχαία Κρήνη, ο τοπικός βασιλιάς προκειμένου να νυμφευθεί μία βασιλοπούλα από ορεινή τοποθεσία χρειάστηκε να κατασκευάσει υπόγειο αγωγό για να φέρει νερό καλής ποιότητας από ψηλά, απαραίτητη προϋπόθεση για να εγκριθεί ο γάμος, καθώς η περιοχή μαστιζόταν από ελονοσία. Το νερό της βρύσης μεταφέρεται με υπόγεια σήραγγα μήκους πάνω από 2 χιλιόμετρα, η οποία είναι αρκετά ψηλή, ώστε μπορείς να περπατάς όρθιος μέσα σ’ αυτή (έχει ύψος 1.80 μ.), και έχει καμαρωτή οροφή.

Λίγο έξω από το χωριό Άλωρο, στο Δήμο Αριδαίας, βρίσκεται μία ξεχωριστή γέφυρα ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής, η οποία αν και αποκαλείται
“Γέφυρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου”, στην πραγματικότητα χτίστηκε σε μεταγενέστερη εποχή.

Η βυζαντινή εποχή άφησε και εκείνη τα ίχνη της στην Πέλλα. Ενδεικτικά, εκτός από τις εκκλησίες διαφορετικών τεχνοτροπιών σε ολόκληρο το Νομό, βυζαντινά κατάλοιπα βρίσκουμε στην αρχαία πόλη της Εδεσσας, στην περιοχή του Λόγγου, η οποία αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα μεσαιωνικής πόλης-κάστρου. Κατάλοιπα βυζαντινού τείχους και παλαιοχριστιανικού οικισμού μπορούμε να δούμε στην Αραβησσό, στο λόφο Παλαιόκαστρο, κοντά στα Γιαννιτσά. Στη Χρυσή συναντάμε το Βυζαντινό κάστρο Μογλενών του 10ου-12ου αι., δείγμα της σημαντικής θέσης της Πέλλας εκείνη την εποχή.

Η κατάκτηση της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας από τους Οθωμανούς άφησε σημαντικά ιστορικά μνημεία μιας εποχής που αποτελεί μεγάλο κομμάτι της ιστορίας μας.

Συγκεκριμένα:
•     Πύργος του Ρολογιού: Είναι το παλαιότερο ρολόι των Βαλκανίων και ένα από τα επιβλητικότερα αξιοθέατα των Γιαννιτσών. Χτίστηκε το 1667-68 από τον Εβρενέζογλου Σερίφ Αχμέτ σε θέση που είχε επιλεγεί με στρατιωτικά κριτήρια, καθώς από αυτό οι Τούρκοι μπορούσαν να ελέγχουν την εμπορική κίνηση, αλλά και κάθε δραστηριότητα στο κέντρο της πόλης.
•     Μαυσωλείο του Γαζή Εβρενός Μπέη: Στη νότια είσοδο των Γιαννιτσών, κοντά στο Ρολόι βρίσκεται το πιο αξιόλογο οθωμανικό μνημείο της πόλης. Το μαυσωλείο χρονολογείται στο 1417, αλλά φαίνεται από τα μορφολογικά του στοιχεία πως ανακατασκευάστηκε στα τέλη του 19ου αι. και ταυτόχρονα διακοσμήθηκε με πολλά νεοκλασικά στοιχεία. Το μνημείο εγέρθηκε πάνω από τον τάφο του Γαζή Εβρενός και αποτελούσε ιερό τόπο προσευχής για τους μουσουλμάνους. Υπήρξε δηλαδή και μαυσωλείο και τέμενος.
•     Μαυσωλείο του Αχμέτ Μπέη Εβρενέζογλου: Στην ίδια περιοχή βρίσκεται και ο τουρμπές (τάφος) του Αχμέτ Μπέη, ένας μικρός τετράπλευρος τρουλλαίος χώρος (1498).
•     Τέμενος Ισκεντέρ Μπέη: Μολυβδοσκέπαστο τέμενος, που συνιστά το μεγαλύτερο και λαμπρότερο τέμενος των Βαλκανίων του τέλους του 15ου αιώνα.
•     Λουτρά (Καϊάφα) του Εβρενός: Βρίσκονται κοντά στο Μαυσωλείο του Γαζή και πρόκειται για ένα τετράπλευρο κτίσμα 15x18 μ. των αρχών του 15ου αι.
•     Τζαμί ποιητή Ιλαχή: Χτίστηκε το 15° αι. και βρίσκεται μέσα στα όρια του στρατοπέδου Καψάλη, κοντά στα Γ ιαννιτσά.